مقدمه
سطح کیفی روغن موتور یکی از مهمترین مشخصه هایی است که نقش حیاتی در عملکرد بهینه آن ایفا میکند. انتخاب درست یک روانکار نه تنها موجب افزایش طول عمر موتور می شود بلکه از سایش و خرابی قطعات موتور جلوگیری میکند. در این مقاله به بررسی انواع روانکار موتورهای بنزینی و دیزلی، سطح کیفی یا گرید آنها و مشخصات هر یک خواهیم پرداخت.
انواع روغن موتور
روانکارهای موتوری به دو دسته اصلی تقسیم میشود: روغن موتور بنزینی و روغن موتور دیزلی.
1. روغن موتور بنزینی
روغن موتور بنزینی برای موتورهای احتراق داخلی طراحی شده است که سوخت آنها بنزین است. این روغنها معمولاً دارای خصوصیات خاصی هستند که شامل محافظت در برابر سایش، کاهش دما، تمیز کردن موتور و جلوگیری از زنگ زدگی میشود.
2. روغن موتور دیزلی
روغن موتور دیزلی برای موتورهای دیزلی طراحی شده است که معمولاً تحت فشار بالاتری کار میکنند و نیاز به محافظت بیشتری دارند. این روغنها باید بتوانند در دماهای بالا و شرایط سخت کار کنند و همچنین قادر به کنترل رسوبات و زنگ زدگی باشند.
سطوح کیفی روغن موتور
سطح کیفی یا گرید روغن موتور به نوع، عملکرد و کارآیی آن اشاره دارد. این شاخصها معمولاً به صورت یک یا دو حرف و اعداد مشخص میشوند. در ادامه به بررسی مهمترین شاخصهای کیفی روغن موتور پرداخته میشود.
1. API (American Petroleum Institute)
API یکی از معتبرترین و شناختهشدهترین استانداردهای روغن موتور است. این استاندارد بر اساس نوع موتور (بنزینی یا دیزلی) و سطح کیفیت روغن طبقهبندی میشود. برای روغنهای بنزینی، حروف “S” (برای Spark ignition) و برای روغنهای دیزلی حروف “C” (برای Compression ignition) استفاده میشود.
1.1. نشانهای کیفی بنزینی
- SA: اولین استاندارد API برای روغنهای بنزینی. این روغنها عملاً دیگر استفاده نمیشوند.
- SB: بهبود یافتهتر از SA، اما هنوز هم قدیمی است.
- SC: مناسب برای موتورهای بنزینی که در 1964 معرفی شد.
- SD: بهبود یافتهتر از SC، مناسب برای موتورهای بنزینی با کارایی بالاتر.
- SE: بهبود یافتهتر از SD.
- SF: مناسب برای موتورهای مدرن با تکنولوژی پیشرفته.
- SG: مناسب برای موتورهای با کارایی بسیار بالا.
- SH: روغنهایی با عملکرد بالا برای موتورهای مدرن.
- SJ: مناسب برای موتورهای با تکنولوژیهای جدید.
- SL: بهبود یافتهتر از SJ.
- SM: مناسب برای موتورهای با تکنولوژیهای بسیار پیشرفته.
- SN: برای موتورهای با کارایی بالا و کاهش مصرف سوخت.
- SP: جدیدترین استاندارد، بهبود عملکرد در شرایط سخت و کاهش آلایندگی

1.2. نشانهای کیفی دیزلی
- CA: اولین استاندارد API برای روغنهای دیزلی
- CB: برای موتورهای دیزلی که در سال 1950 معرفی شد
- CC: برای موتورهای دیزلی با کارایی متوسط
- CD: مناسب برای موتورهای دیزلی که در سال 1970 طراحی شدند
- CE: برای موتورهای دیزلی با کارایی بالا
- CF: برای موتورهای دیزلی که تحت فشار زیاد کار میکنند
- CG: مناسب برای موتورهای دیزلی پیشرفته
- CH: برای موتورهایی با کارایی بسیار بالا در شرایط سخت
- CJ: استاندارد جدید برای موتورهای دیزلی
- CK-4: بهبود یافتهتر از CJ، مناسب برای موتورهای مدرن

2. SAE (Society of Automotive Engineers)
SAE به تعیین ویسکوزیته روغن موتور میپردازد. ویسکوزیته به مقاومت روغن در برابر جریان اشاره دارد. روغنها به دو دسته تقسیم میشوند: تک درجه و چند درجه.
- تک درجه: مانند 30W، که ویسکوزیته آن در دماهای مختلف ثابت است.
- چند درجه: مانند 10W-30، که شامل دو عدد است. عدد اول (10W) نشاندهنده ویسکوزیته در دماهای پایین و عدد دوم (30) نشاندهنده ویسکوزیته در دماهای بالا است.
3. ACEA (Association des Constructeurs Européens d’Automobiles)
ACEA یکی از دیگر استانداردهای بینالمللی است که به کیفیت روغن موتور میپردازد. این استاندارد بیشتر در اروپا مورد استفاده قرار میگیرد و شامل دستهبندیهای مختلفی برای روغنهای بنزینی و دیزلی است.
3.1. روغنهای بنزینی
- A1/B1: مناسب برای موتورهای با کارایی پایین.
- A2/B2: مناسب برای موتورهای با کارایی متوسط.
- A3/B3: مناسب برای موتورهای با کارایی بالا.
- A4/B4: برای موتورهای با کارایی بسیار بالا.
3.2. روغنهای دیزلی
- C1: برای موتورهای دیزلی با کارایی متوسط.
- C2: مناسب برای موتورهای دیزلی با کارایی بالا.
- C3: برای موتورهای دیزلی با تکنولوژی پیشرفته.
4. ISO (International Organization for Standardization)
ISO نیز استانداردهای خاصی برای کیفیت روغن موتور تعیین کرده است، که شامل تستهای مختلفی برای تعیین کیفیت و کارایی روغن میباشد.
5. دیگر شاخصها
- TBN (Total Base Number): شاخصی است که نشاندهنده قدرت قلیایی روغن است. روغنهای با TBN بالاتر، بهتر میتوانند اسیدهای تولیدشده در موتور را خنثی کنند.
- HTHS (High Temperature High Shear): نشاندهنده ویسکوزیته در دماهای بالا و فشار زیاد است. روغنهای با HTHS بالا، حفاظت بهتری در شرایط سخت ارائه میدهند.
- NOACK: نشاندهنده خاصیت تبخیر روغن در دماهای بالا است. روغنهای با NOACK پایین، در دماهای بالا بهتر عمل میکنند و کاهش مصرف روغن را به همراه دارند.
سخن پایانی
انتخاب روغن موتور مناسب برای خودرو از اهمیت ویژهای برخوردار است چراکه تاثیر مستقیمی بر راندمان و طول عمر موتور خودرو دارد. با توجه به نیازهای موتور، نوع روغن (بنزینی یا دیزلی) و سطح کیفی آن، میتوان بهترین گزینه را انتخاب کرد. شناخت استانداردهای مختلف مانند API، SAE، ACEA و ISO به مالکین خودروها کمک میکند تا روغن مناسب را برای خودروی خود انتخاب کنند و از عملکرد بهینه موتور لذت ببرند.
سپاس از زمان ارزشمندی که برای خواندن مقاله سطوح کیفی روغن موتور گذاشتید. هدف از تهیه این اطلاعات کمک به شما در انتخاب هوشمندانه روغن موتور مناسب برای خودرو مورد نظرتان می باشد. توصیه میشود دیگر مقاله سایت را مطالعه فرمایید تا با اطلاعات کاملی تر روانکار مناسب خودروی خود را انتخاب کنید. در فروشگاه روغن تورنگ تلاش شده است تا یک بستر کامل جهت کسب اطلاعات و انتخاب یک روانکار مناسب شکل بگیرد تا مشتریان عزیزمون بتوانند یک خرید بی دردسر و مطمئن در زمینه محصولات موتوری را انجام دهند.
مشتاقانه آماده ی پاسخگویی به سوالات شما در مورد انتخاب انواع روغن موتور هستیم